வரலாறும் மரபும்
- காலம்
- சோழர் காலம். இன்று நிற்கும் கற்றளி 16-ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்தது என்று குறிக்கப்படுகிறது.
- கட்டடம்
- ஐந்து நிலை கோபுரம் கிழக்கு நோக்குகிறது. மூன்று பிராகாரங்கள் செவ்வகக் கருங்கற் சுவர்களுக்குள் அமைந்துள்ளன. முதல் பிராகாரத்தில் அம்புஜாட்சி சன்னதி வடக்கு நோக்குகிறது.
- கல்வெட்டு
- நுழைவாயிற் கல்வெட்டு 1902-ஆம் ஆண்டு 165-ஆம் எண். பிற்காலச் சோழர் பதிவுகள் முதலாம் இராஜராஜன், முதலாம் குலோத்துங்கன், மூன்றாம் இராஜேந்திரன் ஆகியோரைக் குறிக்கின்றன.
- நிர்வாகம்
- இந்து சமய அறநிலையத் துறை
தல புராணம்
பிரகலாதனின் பேரனான மகாபலி, வாமனனுக்கு மூன்று அடி மண் தந்தான். அந்த மூன்று அடிகளும் மூன்று உலகங்களாயின. மூன்றாவது அடிக்குத் தன் தலையையே கொடுத்தான். அருள் கிடைத்த விதத்துக்காக ஏற்பட்ட பழியிலிருந்து விடுபட அதன் பிறகு இங்கு சிவனை வழிபட்டான் என்று இத்தலத்தின் வரலாறு கூறுகிறது. சிவன் குழியில் சிறிய சுயம்பு லிங்கமாக எழுந்தருளினார். சம்பந்தர் இத்தலத்தை உதவி மாணிக்குழி என்று பாடுகிறார். உதவி கிடைத்த குழி என்பது பொருள். வடநாட்டிலிருந்து வந்த ஆத்திரி என்னும் வணிகரைக் கள்வர் இங்கு தாக்கியபோது சிவன் காத்தார் என்றும் கூறுவர். அந்த உதவியால் இறைவன் உதவிநாயகர் என்றும் அம்பாள் உதவிநாயகி என்றும் அழைக்கப்படுகிறார்கள். இத்தலத்தில் தனிப் பள்ளியறை இல்லை. கருவறையே பள்ளியறையாகக் கொள்ளப்படுகிறது. அர்த்தஜாம பூஜை இல்லை. பீமருத்திரரின் உருவம் தைக்கப்பட்ட திரை லிங்கத்தை மறைத்து நிற்கும். முதலில் பீமருத்திரருக்கு வழிபாடு. பிறகு தீபாராதனைக்குத் திரை விலகும். சூரியனும் இங்கு வழிபட்டதாகச் சொல்வர். பதிகம் சம்பந்தருடையது. அது மூன்றாம் திருமுறையில் உள்ளது.
தல விருட்சம்
கொன்றை
தீர்த்தம்
- சுவேதை · ஆறு
- கெடிலம் · ஆறு
பிற சன்னதிகள்
- விநாயகர்
- முருகன்
- சப்தமாதர்கள்
- நவக்கிரகம்
- சண்டிகேஸ்வரர்
- துர்க்கை